110 Rakyat Malaysia yang Membina Negara

Seratus sepuluh rakyat Malaysia. Setiap komuniti. Setiap bidang. Setiap era.

Ini bukan satu kedudukan. Ini adalah sebuah pengiktirafan. Satu peringatan bahawa keagungan di Malaysia tidak pernah dimiliki oleh satu kaum, satu agama, satu jantina, atau satu generasi sahaja. Ia telah dihasilkan oleh orang Melayu, Cina, India, Eurasia, Sikh, Iban, Bidayuh, Hakka, Tamil, dan setiap komuniti lain yang telah menyumbang kepada projek yang sukar dipercayai, luar biasa, dan masih belum selesai di negara ini untuk menjadi sesuatu yang benar-benar hebat.

Baca setiap nama. Kerana setiap seorang daripada mereka telah memperoleh tempat mereka dalam senarai ini.

Para Pembina Negara

1. Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj

Bapa Malaysia. Beliau merundingkan penamatan pemerintahan penjajah British tanpa sebutir peluru pun dilepaskan dalam kemarahan dan membina gabungan Perikatan berbilang kaum yang menjadikan kemerdekaan mungkin dari segi politik. Beliau berdiri di Stadium Merdeka pada 31 Ogos 1957 dan melaungkan Merdeka sebanyak tujuh kali ke udara malam sebuah negara yang baru sahaja memiliki kedaulatannya sendiri. Lelaki yang melihat sebuah tanah yang terdiri daripada pelbagai kaum dan memilih untuk membina sebuah negara berbanding menguruskan satu masalah.

2. Tuanku Abdul Rahman ibni Almarhum Tuanku Muhammad

Yang di-Pertuan Agong pertama Malaysia, yang dipilih dengan lapan undi berbalas satu pada 31 Ogos 1957. Wajah baginda telah muncul pada setiap wang kertas Malaysia sejak 1967, namun kebanyakan rakyat Malaysia tidak dapat memberitahu nama baginda walaupun membawa potret baginda di dalam dompet mereka setiap hari. Baginda memerintah dari kemerdekaan sehingga kemangkatan baginda pada 1 April 1960, memberikan raja berperlembagaan wajah pertamanya dan martabat pertamanya. Baginda bukanlah Tunku Abdul Rahman, Perdana Menteri. Baginda adalah Raja.

3. Tun Abdul Razak Hussein

Perdana Menteri Malaysia kedua dan Bapa Pembangunan yang melancarkan Dasar Ekonomi Baru susulan pergolakan 1969. Beliau membina infrastruktur luar bandar yang membawa jalan raya, sekolah, dan elektrik kepada komuniti yang sebahagian besarnya diabaikan oleh era penjajah. Beliau mengasaskan FELDA dan memainkan peranan penting dalam mengasaskan ASEAN. Beliau meninggal dunia semasa memegang jawatan pada tahun 1976 pada usia lima puluh tiga tahun, dengan tugas yang masih belum selesai dan negara yang masih dalam pembinaan.

4. Mahathir Mohamad

Perdana Menteri selama dua puluh dua tahun pada penggal pertama, beliau kembali pada usia sembilan puluh dua tahun untuk memimpin gabungan yang mengalahkan parti yang pernah beliau pimpin. Beliau mengindustrikan Malaysia, membina Menara Berkembar Petronas, dan berdiri menentang IMF semasa krisis kewangan Asia 1997 dan terbukti benar. Beliau pada masa yang sama merupakan pemimpin politik Malaysia yang paling berpengaruh pada abad kedua puluh dan seorang lelaki yang legasinya mengandungi pencapaian luar biasa serta kerosakan institusi yang nyata. Kedua-duanya adalah benar.

5. Tun V.T. Sambanthan

Salah seorang bapa pengasas Malaysia dan pemimpin utama Kongres India Malaysia yang menjamin hak kewarganegaraan dan perwakilan politik bagi komuniti India di Tanah Melayu. Beliau berkhidmat selama bertahun-tahun sebagai menteri kabinet, kemudian sebagai Menteri Perpaduan Negara, dan merupakan individu yang sangat penting di meja pengasasan berbilang kaum. Tanpa kemahiran rundingannya, penyelesaian kemerdekaan akan lebih sukar dicapai. Beliau adalah salah seorang arkitek yang paling kurang dihargai bagi negara yang kita diami hari ini.

6. Dato Onn Jaafar

Pengasas UMNO pada tahun 1946, beliau menubuhkannya sebagai tentangan langsung kepada cadangan Malayan Union British yang akan melucutkan kedaulatan pemerintah Melayu. Keputusannya untuk meletak jawatan daripada UMNO pada tahun 1951 dan cuba membentuk parti berbilang kaum sebelum masanya adalah detik visi politik sebenar yang belum bersedia untuk diterima oleh negara. Beliau memahami kepelbagaian kaum sebelum gabungan yang membina kemerdekaan melakukannya. Sejarah belum menghargai beliau sepenuhnya untuk perkara itu.

7. Tun Hussein Onn

Perdana Menteri Malaysia ketiga dan Bapa Perpaduan, yang tempoh perkhidmatannya dari 1976 hingga 1981 ditakrifkan oleh komitmen terhadap kesepaduan nasional dan tadbir urus bersih yang memenangi kasih sayang sebenar rakyat Malaysia merentasi garis kaum dan politik. Beliau adalah anak kepada Dato Onn Jaafar dan membawa komitmen bapanya terhadap identiti berbilang kaum Malaysia ke jawatan tertinggi. Beliau meletak jawatan secara sukarela atas alasan kesihatan dan diingati sebagai salah seorang lelaki paling berprinsip yang pernah memegang jawatan Perdana Menteri.

8. Karpal Singh

Harimau Jelutong, seorang peguam yang tidak gentar dan ahli politik pembangkang yang advokasinya di mahkamah dan di Parlimen menjadikannya salah seorang suara yang paling dihormati dan paling digeruni dalam kehidupan awam Malaysia. Seorang pembela tegar undang-undang perlembagaan, hak asasi manusia, dan kebebasan kehakiman yang tidak pernah berundur daripada perjuangan yang beliau percaya adalah betul. Beliau meninggal dunia dalam kemalangan jalan raya pada tahun 2014. Komuniti undang-undang meratapi beliau seperti seorang tokoh pengasas.

9. Lim Kit Siang

Ketua pembangkang paling lama berkhidmat dalam sejarah parlimen Malaysia, yang lima dekad advokasi parlimennya untuk akauntabiliti demokratik, kesamarataan kaum, dan reformasi institusi membentuk hati nurani politik Malaysia merentasi pelbagai generasi. Beliau adalah suara demokratik paling konsisten yang pernah dihasilkan oleh Malaysia dan sebab mengapa pembangkang diambil serius selama lima dekad.

10. Anwar Ibrahim

Salah seorang tokoh paling berpengaruh dan paling kontroversi dalam sejarah politik Malaysia, yang kerjayanya dari ketua Pemuda UMNO ke Menteri Kewangan kepada ikon pembangkang hingga menjadi Perdana Menteri merentasi lima dekad politik nasional. Dua pemenjaraannya atas tuduhan yang dikutuk secara meluas oleh organisasi hak asasi manusia antarabangsa menjadikannya simbol global ketahanan politik. Beliau menjadi Perdana Menteri Malaysia kesepuluh pada tahun 2022 selepas salah satu kebangkitan politik paling luar biasa dalam dunia demokratik.

11. Tan Cheng Lock

Pengasas MCA dan pemimpin politik Cina utama yang merundingkan penyertaan politik masyarakat Cina Malaysia dalam negara merdeka yang baharu. Perkongsian beliau dengan Tunku Abdul Rahman dan V.T. Sambanthan mewujudkan gabungan Perikatan pengasas yang model berbilang kaumnya telah mentakrifkan politik Malaysia sejak itu. Tanpa kesediaannya untuk membina merentasi garis kaum pada saat yang paling penting, kemerdekaan akan kelihatan sangat berbeza.

Para Perintis Kemakmuran

12. Loke Yew

Tiba di Tanah Melayu pada usia tiga belas tahun dengan tangan kosong, membina dan kehilangan kekayaan dalam perlombongan bijih timah, dan membina semula dari sifar. Beliau mengasaskan Kwong Yik Bank, pengasas bersama Victoria Institution, dan membina rumah agam persendirian paling indah di Kuala Lumpur zaman penjajah. Beliau meninggal dunia pada tahun 1917 sebagai orang terkaya di seluruh Tanah Melayu British dan menghantar anak-anak perempuannya ke luar negara untuk pendidikan apabila konvensyen mengatakan beliau tidak sepatutnya berbuat demikian. Kebanyakan rakyat Malaysia tidak dapat memberitahu anda siapa beliau.

13. Lim Goh Tong

Tiba dari Wilayah Fujian pada usia sembilan belas tahun dengan tangan kosong dan pada tahun 1964 berdiri di atas bukit dan melihat Genting Highlands dalam kabus di bawahnya ketika semua orang di sekelilingnya hanya melihat hutan belantara. Beliau membina jalan akses melalui enam pengalaman hampir mati dan membuka pusat peranginan tersebut pada 8 Mei 1971. Beliau mencipta First World Hotel, hotel terbesar di dunia dengan 7,351 bilik. Beliau melihat apa yang orang lain tidak dapat lihat.

14. Robert Kuok

Orang terkaya di Malaysia dan Raja Gula Asia, dilahirkan di Johor Bahru pada tahun 1923. Beliau membina empayar daripada perdagangan gula kepada rangkaian hotel Shangri-La, kumpulan minyak sawit Wilmar, dan pelaburan merentasi tiga puluh negara. Antara ahli perniagaan Cina seberang laut yang paling berjaya dalam sejarah perdagangan global. Beliau kekal sebagai salah seorang tokoh perniagaan Malaysia yang paling berpengaruh yang pernah hidup.

15. Ananda Krishnan

Bilionair Tamil-Malaysia dari Brickfields yang membina Maxis Communications dan Astro, memberikan Malaysia rangkaian telefon mudah alih dan infrastruktur televisyen satelitnya. Beliau membina infrastruktur yang menghubungkan Malaysia dengan dirinya sendiri dan dengan dunia. Salah seorang bilionair yang paling kurang dibincangkan daripada generasinya, walaupun mempunyai salah satu jejak terbesar dalam kehidupan harian rakyat Malaysia. Kesannya dirasai oleh berjuta-juta orang yang tidak pernah mendengar namanya.

16. Tony Fernandes

Membeli AirAsia dengan satu ringgit dan hutang empat puluh juta pada tahun 2001 dan dalam masa dua tahun menjadikan penerbangan mampu milik bagi berjuta-juta rakyat Malaysia yang tidak pernah menaiki kapal terbang. Beliau mendemokrasikan langit merentasi Asia Tenggara dan membuktikan bahawa jenama Malaysia boleh bersaing secara global dalam industri yang didominasi oleh syarikat penerbangan kerajaan dan syarikat penerbangan Barat. Setiap penerbangan kos rendah merentasi Asia membawa jejak apa yang beliau bina.

17. Loke Chow Kit

Dilahirkan di Pulau Pinang pada tahun 1864, beliau tiba di Kuala Lumpur sebagai kerani, menjadi pengedar tunggal motosikal Harley Davidson di seluruh Tanah Melayu pada tahun 1918, dan mempunyai salah satu daripada hanya dua puluh satu telefon di seluruh bandar di rumahnya. Beliau membina gedung serbaneka pertama KL, menyewa bersama kereta api Selangor, dan meninggal dunia pada usia lima puluh empat tahun akibat kanser paru-paru. Namanya terdapat pada pasar basah, stesen monorel, jalan raya, dan lagu Sudirman.

18. Yap Ah Loy

Kapitan Cina Kuala Lumpur yang mengubah pos perlombongan bijih timah menjadi bandar yang menjadi ibu negara Malaysia. Tanpa kepimpinannya semasa tahun-tahun awal yang paling berbahaya, penempatan yang menjadi ibu negara itu mungkin tidak akan bertahan. Beliau membina semula Kuala Lumpur selepas Perang Klang dan mengasaskan asas komersial dan pentadbiran yang dibina oleh generasi seterusnya.

19. Lee Thiam Wah

Dilahirkan di Klang pada tahun 1964, anak kelapan daripada sebelas adik-beradik, beliau menghidap polio pada usia lapan bulan dan berkerusi roda seumur hidup. Beliau hanya mempunyai enam tahun persekolahan, mula menjual makanan ringan di gerai tepi jalan, menyimpan RM17,000, dan membuka pasar mini pertamanya pada tahun 1987. Pada 9 September 2024, 99 Speed Mart disenaraikan di Bursa Malaysia, mengumpul RM2.36 bilion, menjadikannya bernilai US$6.7 bilion. Beliau adalah Raja Pasar Mini dan salah seorang manusia paling luar biasa yang pernah dihasilkan oleh negara ini.

20. K Thamboosamy Pillay

Seorang ahli perniagaan dan pemimpin komuniti terkemuka sebelum kemerdekaan yang merupakan salah seorang pengasas dan pemegang amanah asal Victoria Institution dan mengasaskan Kuil Sri Mahamariamman di Kuala Lumpur, kuil Hindu tertua di negara ini. Beliau membina institusi yang masih berdiri lebih satu abad selepas kematiannya. Beliau adalah antara pembina institusi yang paling kurang dihargai dalam sejarah Malaysia.

21. Tan Sri Jeffrey Cheah

Dilahirkan di Pusing, sebuah bandar perlombongan bijih timah kecil berhampiran Batu Gajah di Perak, beliau membesar menyaksikan kesan aktiviti perlombongan yang merosakkan dan keluarga yang terperangkap dalam kemiskinan. Beliau melihat 800 ekar tanah perlombongan terbiar di pinggir Kuala Lumpur dan melihat Sunway City, sebuah perbandaran bersepadu yang berkembang pesat dengan 200,000 penduduk. Beliau mengasaskan Jeffrey Cheah Foundation, yang dalam landasan untuk memberikan lebih RM1 bilion dalam bentuk biasiswa kepada pelajar Malaysia menjelang 2026. Pada tahun 2024, beliau menjadi rakyat Malaysia pertama yang dikurniakan Knight Commander of the Most Excellent Order of the British Empire oleh Raja Charles III.

22. Tan Sri Yeoh Tiong Lay dan Tan Sri Francis Yeoh

Yeoh Tiong Lay mengasaskan YTL Corporation, konglomerat terbesar Malaysia, dengan kepentingan merentasi pembinaan, utiliti, hotel, pembangunan hartanah, dan teknologi di seluruh Asia, Australia, dan United Kingdom, di mana ia memiliki Wessex Water. Anak sulungnya Francis Yeoh mengambil alih pengurusan pada usia dua puluh empat tahun dan mengembangkan YTL menjadi kuasa global, memperoleh CBE daripada Ratu Elizabeth II pada tahun 2006. Beliau menubuhkan Yeoh Tiong Lay Centre for Politics, Philosophy and Law di King's College London dengan sumbangan sebanyak US$11 juta. Bersama-sama, bapa dan anak membina salah satu dinasti perniagaan keluarga Malaysia yang paling berpengaruh pada abad kedua puluh dan dua puluh satu.

23. Syed Mokhtar Al-Bukhary

Salah seorang usahawan Bumiputera paling berjaya di Malaysia, yang empayar perniagaannya merentasi logistik, perladangan, pengedaran automotif, dan perniagaan tani, dan yang telah menyumbang beratus-ratus juta kepada pendidikan dan institusi Islam di seluruh negara melalui Yayasan Albukhary. Beliau membina kekayaannya daripada perniagaan perdagangan beras di Kedah dan tidak pernah lupa di mana beliau bermula. Beliau adalah antara dermawan Malaysia yang paling pemurah pada generasinya.

24. Quek Leng Chan

Bilionair yang menjadi pemandu arah di sebalik Hong Leong Bank dan salah satu konglomerat terbesar di Malaysia, yang empayar perniagaannya merentasi perbankan, pembuatan, hartanah, dan hospitaliti di seluruh Asia. Beliau membina Hong Leong menjadi kuasa kewangan serantau yang sebenar dan menguruskan pertumbuhannya merentasi pelbagai kitaran ekonomi dengan konsistensi dan disiplin. Salah seorang ahli perniagaan Cina Malaysia yang paling berpengaruh dalam era pasca-kemerdekaan.

25. Tan Sri Dato William Cheng

Pengasas Lion Group dan salah seorang industrialis paling terkemuka di Malaysia, yang membina empayar perniagaan merentasi pembuatan keluli, peruncitan, perbankan, dan hartanah yang menggaji puluhan ribu rakyat Malaysia merentasi pelbagai dekad. Beliau adalah antara generasi usahawan Cina Malaysia yang mengubah ekonomi Malaysia pasca-kemerdekaan daripada kebergantungan kepada komoditi ke arah pengeluaran perindustrian.

Para Seniman dan Pencerita

26. P. Ramlee

Dilahirkan di Pulau Pinang pada tahun 1929, beliau menghasilkan lima puluh sembilan filem, menulis dan mempersembahkan beratus-ratus lagu, serta mentakrifkan pawagam Melayu dan muzik popular Melayu merentasi tiga dekad. Beliau meninggal dunia pada tahun 1973, dalam keadaan susah dan sebahagian besarnya dilupakan oleh industri yang dibina atas bakatnya. Malaysia telah menghabiskan lima puluh tahun sejak kematiannya cuba menghargai lelaki yang gagal dihargai semasa beliau masih hidup. Seniman kreatif terhebat yang pernah dihasilkan oleh negara ini.

27. Lat

Mohammad Nor Khalid, seorang kartunis dari Perak yang mula menghantar kartun ke akhbar pada usia tiga belas tahun dan mencipta Kampung Boy, rekod visual paling tepat mengenai zaman kanak-kanak luar bandar Malaysia pada abad kedua puluh. Beliau memenangi Hadiah Kebudayaan Asia Fukuoka pada tahun 2002. Kartunis Malaysia terhebat yang pernah hidup.

28. Saloma

Salmah Ismail ialah seorang pelakon, penyanyi, dan ikon fesyen Singapura-Malaysia yang menempa nama pada tahun 1950-an bersama P. Ramlee, yang kemudiannya beliau kahwini. Salah satu suara wanita yang mentakrifkan muzik popular Melayu pada era kegemilangan pawagam Malaysia. Suara dan kehadirannya membentuk rupa dan bunyi hiburan Malaysia untuk satu generasi.

29. Michelle Yeoh

Dilahirkan di Ipoh, Perak, pada tahun 1962, beliau menjadi wanita Asia pertama memenangi Anugerah Akademi untuk Pelakon Wanita Terbaik bagi Everything Everywhere All at Once pada tahun 2023. Beliau mendedikasikan Oscar beliau kepada setiap kanak-kanak lelaki dan perempuan yang kelihatan seperti beliau dan diberitahu bahawa impian mereka mustahil. Rakyat Malaysia yang paling banyak mendapat pengiktirafan global dalam sejarah pawagam.

30. Yuna

Yunalis Mat Zara'ai, dilahirkan di Alor Setar, Kedah, membina kerjaya muzik antarabangsa daripada persediaan rakaman bilik tidur, menandatangani kontrak dengan Verve Records di Amerika Syarikat, dan berkolaborasi dengan Usher. Beliau menjadi artis Malaysia pertama yang menembusi arus perdana Amerika atas kekuatan muzik asli, memakai hijab, tanpa menjejaskan kepercayaan atau identitinya. Itu bukan perkara kecil.

31. Sudirman Haji Arshad

Penghibur Rakyat, seorang penghibur kelahiran Pahang yang melampaui garis kaum, agama, dan generasi untuk menjadi penghibur popular Malaysia yang paling disayangi pada tahun 1980-an. Lagunya dari Chow Kit Road hingga Balik Kampung adalah runut bunyi emosi bersama bagi seluruh generasi rakyat Malaysia. Beliau meninggal dunia akibat AIDS pada usia tiga puluh sembilan tahun pada tahun 1992. Beliau kekal tidak terganti.

32. Usman Awang

Sasterawan Negara Malaysia, yang juga menulis sebagai Tongkat Warrant, yang puisinya menyentuh keadilan sosial, maruah manusia, dan aspirasi negara yang baru merdeka dengan kejelasan dan belas kasihan yang menjadikannya suara satu generasi. Karya-karyanya masih dibaca dan diajar di seluruh dunia berbahasa Melayu hari ini.

33. Ronny Chieng

Dilahirkan di Johor Bahru, beliau menjadi salah seorang pelawak Asia yang paling dikenali di dunia melalui The Daily Show with Trevor Noah dan rancangan Netflix beliau Asian Comedian Destroys America. Beliau adalah salah seorang wajah Malaysia yang paling ketara dalam hiburan Amerika dan salah satu suara pemerhatian paling tajam dalam komedi global.

34. Datuk Ramli Ibrahim

Dilahirkan di Kajang, Selangor pada 20 Mei 1953, beliau melanjutkan pelajaran ke University of Western Australia untuk mempelajari kejuruteraan mekanikal, menemui tarian, dan mendedikasikan hidupnya untuk menguasai tarian klasik Odissi. Beliau mengasaskan Sutra Dance Theatre dan Sutra Foundation, secara tunggal menubuhkan Odissi di Malaysia. Pada tahun 2011, beliau menjadi rakyat Malaysia pertama menerima Anugerah Sangeet Natak Akademi dan pada tahun 2018 menerima Padma Shri India, memakai Baju Melayu hitam dan songkok di Istana Presiden di New Delhi. Kerajaan Malaysia telah mengisytiharkan beliau sebagai Warisan Hidup.

35. The Alleycats

Ditubuhkan di Pulau Pinang pada tahun 1969 dan dipimpin oleh David Arumugam, Alleycats menjadi antara kumpulan muzik yang paling bertahan lama dan disayangi dalam sejarah muzik Malaysia, meraih populariti pada lewat 1970-an serta membuat persembahan di peringkat antarabangsa, termasuk residensi selama tiga tahun di Hong Kong. Dengan lebih daripada dua puluh rakaman yang merangkumi genre rock, adult contemporary, dan funk, barisan ahli mereka yang berbilang budaya itu sendiri merupakan satu pernyataan hidup tentang kepelbagaian Malaysia. Mereka masih membuat persembahan sehingga hari ini, menjadikan mereka salah satu kumpulan muzik paling lama bertahan dalam sejarah muzik Asia Tenggara.

36. Henry Golding

Dilahirkan pada tahun 1987 di Betong, Sarawak, daripada bapa berbangsa Inggeris dan ibu berbangsa Iban Malaysia, beliau mengacarakan The Travel Show di BBC selama tujuh tahun sebelum membuat penampilan sulung dalam filem cereka sebagai watak utama dalam Crazy Rich Asians pada tahun 2018, yang mengutip lebih 238 juta dolar AS di seluruh dunia. Beliau menjadi lelaki Asia pertama yang muncul di kulit majalah GQ. Beliau kembali ke Sarawak untuk menjalani bejalai, iaitu upacara tradisi Iban di dalam hutan Borneo, menghubungkan kemasyhurannya di peringkat global kembali kepada akar umbi peribumi Malaysia beliau.

37. Harith Iskandar

Dilahirkan di Johor Bahru pada tahun 1966 daripada bapa berbangsa Melayu dan ibu berbangsa Scotland, beliau merupakan pelawak stand-up paling terkenal di Malaysia dan diiktiraf secara meluas sebagai Bapa Komedi Stand-Up Malaysia. Beliau memenangi Anugerah Pelawak Stand-Up Terbaik Asia pada tahun 2014 dan, pada Disember 2016, memenangi pertandingan Laugh Factory Funniest Person in the World, menjadikannya satu-satunya rakyat Malaysia yang memenangi gelaran tersebut. Beliau mengasaskan Festival Komedi Antarabangsa Kuala Lumpur dan telah menghabiskan tiga dekad membina komedi stand-up sebagai satu bentuk seni yang sah dan berkembang pesat di Malaysia. Beliau membuat rakyat Malaysia mentertawakan diri sendiri dengan keberanian dan kecerdasan khusus yang hanya diperlukan oleh komedi yang hebat.

38. A. Samad Said

Dikenali dengan nama penanya Pak Samad, beliau merupakan seorang penyair dan novelis yang menerima Anugerah Penulisan Asia Tenggara pada tahun 1979 dan gelaran Sasterawan Negara atas sumbangan berterusannya kepada warisan sastera Malaysia. Novelnya, Salina, dianggap sebagai salah satu karya agung sastera Melayu. Beliau telah menulis merentasi enam dekad dan kekal sebagai suara hati sastera Malaysia sepanjang kerjayanya.

39. Adibah Amin

Penulis, kolumnis, guru, dan pelakon yang kolumnya, As I Was Passing di New Straits Times, merupakan antara karya kewartawanan Malaysia yang paling disayangi selama lebih dua dekad. Beliau menulis dalam kedua-dua bahasa Inggeris dan Melayu serta merentasi setiap sempadan budaya yang cuba dilukis oleh masyarakat Malaysia di sekeliling sasteranya. Beliau merupakan bukti hidup bahawa penulisan Malaysia dalam bahasa Inggeris boleh menjadi tempatan, lucu, berperikemanusiaan, dan bertaraf dunia pada masa yang sama.

40. Jaclyn Victor

Pemenang pertama Malaysian Idol pada tahun 2004 dan antara penyanyi yang paling bertenaga yang pernah dihasilkan oleh negara ini, yang mana versi Gemilang nyanyian beliau menjadi lagu rasmi tidak rasmi kebanggaan negara Malaysia. Suaranya telah menyerikan beberapa detik upacara dan budaya Malaysia yang paling penting dalam dua dekad yang lalu. Beliau mewakili bakat Malaysia khusus yang menjadi milik semua orang tanpa mengira dari mana ia datang.

41. Syed Ahmad Jamal

Salah seorang seniman visual Malaysia yang paling terkenal dan bekas Ketua Pengarah Balai Seni Negara, yang mana lukisan dan arca beliau dianggap antara yang terbaik yang dihasilkan oleh mana-mana seniman Malaysia pada abad ke-20. Beliau menerima Anugerah Tokoh Kebudayaan Negara pada tahun 1996. Beliau merupakan penanda aras yang digunakan untuk menilai seni halus Malaysia sehingga hari ini.

42. Ibrahim Hussein

Pelukis dan pengarca Malaysia yang mencapai pengiktirafan antarabangsa yang signifikan, terutamanya di Amerika Syarikat, di mana karya beliau dipamerkan di galeri-galeri utama dan dikumpul oleh para pengumpul terkenal. Beliau mendermakan karya-karya penting kepada Balai Seni Negara dan membiayai Muzium dan Yayasan Kebudayaan Ibrahim Hussein. Beliau merupakan antara seniman Malaysia terbaik yang pernah memegang berus lukisan.

43. Shahnon Ahmad

Sasterawan Negara yang novelnya, Ranjau Sepanjang Jalan, diterjemahkan sebagai No Harvest But a Thorn, dianggap sebagai salah satu karya fiksyen bahasa Melayu yang terbaik dan kekal sebagai mercu tanda sastera Asia Tenggara. Tulisannya mendedahkan realiti keras kemiskinan luar bandar Melayu dengan kejujuran yang tidak berbelah bahagi yang menjadikannya disanjung sekaligus kontroversi. Beliau memberikan sastera Melayu suara hati sosialnya.

Juara-Juara

44. Nicol David

Dilahirkan di Pulau Pinang pada tahun 1983, beliau memenangi lapan gelaran Terbuka Dunia skuasy dan memegang kedudukan nombor satu dunia untuk tempoh berturut-turut yang tidak dapat ditandingi oleh mana-mana pemain lain dalam sejarah sukan tersebut. Peminat skuasy mengundi beliau sebagai pemain skuasy terhebat sepanjang zaman dalam kategori wanita. Jika beliau melakukan ini dalam bola sepak, Malaysia pasti sudah membina patung untuknya. Beliau memang layak mendapat satu pun.

45. Lee Chong Wei

Pemain badminton terhebat Malaysia yang memegang kedudukan nombor satu dunia selama 349 minggu dan memenangi tiga pingat perak Olimpik dalam tiga Sukan berturut-turut. Persaingannya dengan Lin Dan dari China adalah antara yang paling menarik dalam mana-mana sukan pada mana-mana era. Beliau melawan kanser dan kembali semula. Beliau memberikan Malaysia tiga penampilan final Olimpik dan meninggalkan sukan tersebut dengan penuh keanggunan dan maruah.

46. Karamjit Singh

The Flying Sikh menjadi orang Asia pertama memenangi gelaran rali dunia FIA, Kejohanan Rali Dunia Kereta Produksi, pada tahun 2002, dengan memandu Proton. Salah seorang daripada segelintir juara dunia Malaysia dalam sukan permotoran global, beliau menjual kereta ralinya dengan harga RM7,000 semasa COVID untuk memandu Grab apabila pencennya tidak sampai. Beliau memenangi Kejohanan Rali Kebangsaan Malaysia yang ketujuh belas pada usia enam puluh satu tahun. Beliau tidak pernah berhenti.

47. Pandelela Rinong

Seorang wanita Bidayuh dari Sarawak yang memenangi pingat gangsa pada Sukan Olimpik 2012 dan 2016 dalam acara terjun. Beliau membawa nama Borneo ke peringkat dunia dan mengukuhkan dirinya sebagai atlet bertaraf dunia daripada salah satu komuniti Malaysia yang paling kurang diwakili di pentas sukan antarabangsa. Beliau adalah bukti hidup yang khusus bahawa rakyat Malaysia yang terhebat datang dari mana-mana sahaja.

48. Azizulhasni Awang

The Pocket Rocketman dari Dungun, Terengganu menjadi pemenang pingat Olimpik berbasikal pertama Malaysia, memenangi gangsa di Sukan Olimpik Tokyo 2020. Beliau terselamat daripada tertusuk kayu tajam pada kakinya semasa kemalangan perlumbaan pada tahun 2008 dan kembali untuk memenangi pingat Olimpik. Seorang lelaki yang kisah daya tahannya melebihi hampir apa sahaja yang pernah dihasilkan oleh sukan.

49. Punch Gunalan

Lagenda badminton India-Malaysia yang memenangi gelaran beregu lelaki All-England pada tahun 1971 bersama Ng Boon Bee dan pingat emas Sukan Komanwel pada tahun 1970. Salah seorang perintis era kegemilangan badminton Malaysia, yang pencapaiannya membuka pintu kepada semua orang yang datang selepasnya. Tanpa orang seperti beliau, tidak akan ada Lee Chong Wei.

50. Magendran Muniandy dan Mohanadas Nagappan

Rakyat Malaysia pertama yang menawan puncak Gunung Everest pada 23 Mei 1997. Dua lelaki India Malaysia dari Perak yang berdiri di titik tertinggi di bumi dan menanam bendera Malaysia di sana buat kali pertama. Mereka menunjukkan kepada negara bahawa rakyatnya mampu mencapai apa jua puncak.

51. Adik-beradik Sidek

Jalani, Razif, Misbun, Rashid, dan adik-beradik mereka menghasilkan salah satu dinasti sukan paling luar biasa dalam sejarah Malaysia, menguasai badminton sepanjang tahun 1980-an dan 1990-an di peringkat kebangsaan dan antarabangsa. Gelaran beregu Kejohanan Dunia mereka pada tahun 1992 dan penampilan berganda di All England menjadikan mereka nama yang dikenali ramai merentasi satu generasi. Kerjaya Misbun seterusnya sebagai jurulatih kepada Lee Chong Wei melanjutkan pengaruh dinasti itu ke era berikutnya.

52. Mohd Hafiz Hashim

Juara All-England pada tahun 2003 dan salah seorang pemain badminton perseorangan Malaysia yang paling berbakat pada generasinya, yang mana kecemerlangan teknikalnya membuatkan dunia seketika menoleh pada saat sukan itu memerlukan juara baharu. Kemenangannya di All England kekal sebagai salah satu detik paling diraikan dalam sejarah sukan Malaysia.

53. Govindasamy Saravanan

Atlet lumba jalan kaki Malaysia yang memenangi pingat emas pada Sukan Komanwel 1998 di Kuala Lumpur, menjadi rakyat Malaysia pertama memenangi pingat emas di Sukan Komanwel di tanah air sendiri. Beliau bertanding dalam dua Sukan Olimpik dan memenangi empat pingat emas di Sukan Asia Tenggara. Beliau adalah salah seorang atlet Malaysia yang paling banyak menerima anugerah pada generasinya dan antara yang paling kurang diraikan.

54. Lee Zii Jia

Bekas pemain nombor dua dunia dan juara All England 2021, serta salah seorang bakat paling mengujakan dalam generasi semasa sukan Malaysia. Keputusannya untuk menjadi atlet profesional bebas dan bukannya kekal di bawah BAM mewakili model baharu kebebasan atlet di Malaysia. Beliau adalah masa depan badminton Malaysia.

55. Datuk Shalin Zulkifli

Pemain boling sepuluh pin wanita terhebat Malaysia, yang memenangi Kejohanan Dunia Wanita Boling Dunia dan pelbagai gelaran antarabangsa utama sepanjang kerjaya yang menjadikannya wanita Malaysia yang paling banyak menerima anugerah dalam sukan tersebut. Beliau adalah antara atlet terbaik yang pernah dihasilkan oleh Malaysia.

56. Cheong Jun Hoong

Penerjun Malaysia yang memenangi pingat emas dalam acara individu 10 meter platform pada Kejohanan Akuatik Dunia 2017, menjadi rakyat Malaysia pertama dalam mana-mana disiplin terjun yang memenangi pingat emas kejohanan dunia individu. Beliau mencapai kejayaan ini walaupun bergelut dengan cabaran kesihatan sepanjang kerjayanya. Beliau adalah antara atlet Malaysia yang paling tabah dan paling berjaya pada era moden.

57. Mohd Ridhwan Mohd Nor

Peninju Malaysia yang menjadi antara peninju Malaysia paling dikenali pada generasinya, memenangi gelaran profesional antarabangsa. Beliau mewakili semangat juang Malaysia khusus yang melahirkan juara dunia dalam sukan yang budaya institusi negara tidak sentiasa mengutamakannya.

58. Lee Wan Wah dan Koo Kien Keat

Salah satu gandingan beregu badminton Malaysia terbaik era moden, yang mana gelaran Kejohanan Dunia mereka pada tahun 2005 merupakan salah satu detik terbaik dalam badminton Malaysia sejak kemenangan Piala Thomas generasi sebelumnya. Gandingan mereka menghasilkan beberapa permainan badminton paling menarik di All-England dan Kejohanan Dunia pada tahun 2000-an.

59. Nashatar Singh Sidhu

Bekas pelontar lembing yang bertanding dalam dua Sukan Olimpik pada tahun 1964 dan 1968 serta memenangi dua pingat emas di Sukan Asia. Beliau memegang rekod kebangsaan yang kekal selama beberapa dekad dan mewakili Malaysia di peringkat tertinggi olahraga antarabangsa pada era di mana peluang sebegitu jarang berlaku. Beliau adalah antara perintis olahraga Olimpik Malaysia.

60. Azhar Mansor

Rakyat Malaysia pertama yang belayar solo, tanpa henti, dan tanpa bantuan mengelilingi dunia, melengkapkan pelayaran tersebut pada tahun 1999 dengan bot bernama Jalur Gemilang. Beliau menghabiskan 140 hari bersendirian di laut bukan kerana sesiapa memintanya, tetapi kerana lautan itu ada di situ dan Malaysia tidak pernah melakukannya sebelum ini. Beliau melakukannya demi bendera dan demi cabaran serta tidak ada sebab lain.

Para Saintis dan Penyembuh

61. Dr Wu Lien-teh

Dilahirkan di Pulau Pinang pada tahun 1879, beliau lulus sebagai doktor perubatan dari Universiti Cambridge, pelajar Tanah Melayu pertama yang mencapainya. Beliau mengenal pasti wabak pneumonik di Manchuria pada tahun 1910, membangunkan topeng muka berkesan yang pertama, dan merangka strategi pencegahan wabak yang menghentikan salah satu epidemik paling membawa maut dalam sejarah China. Reka bentuk topengnya menjadi nenek moyang terus kepada N95. Beliau mengubah kesihatan awam dunia dari Pulau Pinang.

62. Profesor Zuraina Majid

Ahli arkeologi Malaysia yang mengetuai pasukan yang menemui Perak Man pada tahun 1991, rangka manusia tertua di Asia Tenggara yang berusia sebelas ribu tahun, di sebuah gua di Lembah Lenggong. Beliau melakukan salah satu penemuan arkeologi paling signifikan dalam sejarah Asia. Beliau sepatutnya menjadi nama yang dikenali di setiap sekolah di Malaysia. Beliau tidak.

63. Asma Ismail

Mikrobiologi Malaysia yang membangunkan ujian diagnostik pantas TYPHIDOT untuk demam kepialu, yang membawa kepada 16 paten global dan menerima sokongan Pertubuhan Kesihatan Sedunia. Naib Canselor wanita pertama Universiti Kebangsaan Malaysia dan Presiden Akademi Sains Malaysia. Beliau mengubah cara kepialu didiagnosis di seluruh dunia membangun dari sebuah makmal di Malaysia.

64. Dr Adeeba Kamarulzaman

Dilahirkan di Kota Bharu, Kelantan, beliau merupakan rakyat Malaysia pertama yang dilantik sebagai Pesuruhjaya Suruhanjaya Global bagi Dasar Dadah dan orang Asia pertama yang dilantik sebagai Presiden Persatuan AIDS Antarabangsa. Seorang ahli Majlis Sains Pertubuhan Kesihatan Sedunia, beliau adalah saintis Malaysia yang paling mempunyai hubungan antarabangsa yang masih hidup hari ini. Kebanyakan rakyat Malaysia tidak pernah mendengar tentang beliau.

65. Pua Khein-Seng

Dilahirkan di Sekinchan, Selangor, beliau secara meluas dianggap sebagai bapa pemacu pena (pen drive) di Malaysia dan salah seorang pencipta pemacu kilat USB cip tunggal sebagai Ketua Pegawai Eksekutif Phison Electronics Corp di Taiwan. Seorang jurutera Cina Malaysia yang ciptaannya mengubah cara dunia menyimpan dan memindahkan data. Beliau adalah antara pencipta teknologi Malaysia yang paling berpengaruh pada era moden.

66. Sheikh Muszaphar Shukor

Angkasawan pertama Malaysia, yang terbang ke Stesen Angkasa Antarabangsa pada Oktober 2007 dan menjadi Muslim pertama melakukan solat di angkasa dan orang pertama berpuasa semasa Ramadan di orbit. Beliau menunjukkan kepada generasi kanak-kanak Malaysia bahawa salah seorang daripada mereka telah pergi ke angkasa.

67. Tan Sri Dr Siti Hasmah

Bekas Wanita Pertama Malaysia dan seorang doktor perubatan bertauliah yang advokasi kesihatan awamnya merentasi dekad kehidupan awam menjadikannya tokoh yang disayangi merentasi semua komuniti. Penglibatannya yang tulus dengan rakyat Malaysia biasa dan perjuangannya terhadap kesihatan wanita memberikan peranan Wanita Pertama satu intipati dan keseriusan yang tidak sentiasa dibawa oleh jawatan tersebut. Beliau memperoleh tempatnya sendiri dalam senarai ini bebas daripada siapa yang dikahwininya.

68. Profesor Emerita Datin Paduka Dr Zuraidah Wan Hassan

Salah seorang pendidik Malaysia yang paling terbilang yang kerjanya dalam mengubah pendidikan keperluan khas memberikan maruah dan peluang pembelajaran yang tulus kepada ribuan kanak-kanak yang telah diputuskan oleh sistem konvensional sebagai tidak boleh diajar. Beliau mewakili kehebatan Malaysia khusus yang berlaku di dalam bilik darjah dan bukannya di podium Olimpik. Kehebatan yang mengubah satu kehidupan pada satu masa dan terus berjalan.

Ikon Fesyen

69. Jimmy Choo

Dilahirkan di Pulau Pinang pada tahun 1948, anak kepada seorang pembuat kasut yang mengajarnya pertukangan itu sejak kecil, beliau membina perniagaan kasut tempahan khas di London yang pelanggannya termasuk Puteri Diana. Jenamanya menjadi salah satu nama kasut mewah yang paling dikenali di dunia. Beliau mempelajari pertukangannya daripada bapanya di Pulau Pinang.

70. Bernard Chandran

Pereka fesyen Malaysia yang paling terkenal, yang karyanya telah dipakai oleh kerabat diraja, selebriti, dan ketua negara di seluruh Asia dan seterusnya. Beliau membawa fesyen Malaysia ke pentas antarabangsa dengan cara yang tidak pernah diuruskan oleh pereka sebelum beliau. Beliau menjadikan Malaysia bergaya di mata dunia mengikut terma beliau sendiri.

71. Zang Toi

Pereka fesyen kelahiran Malaysia yang membina kerjaya signifikan dalam industri fesyen tinggi New York, mendandani selebriti dan golongan sosialit serta menjadi salah seorang daripada segelintir pereka Asia yang mewujudkan kredibiliti tulus dalam pasaran fesyen mewah Amerika. Dilahirkan di Kelantan, beliau mewakili cita-cita kreatif Malaysia khusus yang menemui ekspresi penuhnya di ibu kota fesyen paling kompetitif di bumi.

Suara Keadilan dan Suara Hati

72. Sybil Kathigasu

Jururawat Papan, seorang jururawat Eurasian dari Ipoh yang merawat gerila yang cedera semasa pendudukan Jepun, ditangkap dan diseksa oleh Kempeitai selama hampir dua tahun, tidak memberitahu mereka apa-apa, dan menerima George Medal daripada Raja George VI. Beliau meninggal dunia pada usia empat puluh lapan tahun akibat kecederaannya dan kini dalam pertimbangan untuk beatifikasi sebagai calon orang suci Katolik pertama Malaysia. Beliau adalah seorang jururawat yang memutuskan bahawa menyembuhkan orang adalah berbaloi dengan risiko segala-galanya.

73. Irene Fernandez

Aktivis sosial dan pengasas Tenaganita yang menghabiskan hidupnya mendokumentasikan penderaan sistematik di pusat tahanan imigresen dengan risiko undang-undang peribadi yang sangat besar. Beliau didakwa kerana laporannya dan tetap meneruskannya. Beliau meninggal dunia pada tahun 2014 pada usia enam puluh lapan tahun, setelah tidak pernah berhenti berjuang. Beliau mewakili jenis suara hati Malaysia khusus yang menjadikan sesebuah negara lebih baik daripada institusinya.

74. Tan Sri Devaki Krishnan

Wanita pertama yang dipilih ke jawatan awam di Malaysia pada tahun 1952 dan wanita pertama yang menjadi presiden Kongres India Malaysia dari 1975 hingga 1977. Pejuang hak wanita dan kebajikan sosial merentasi lima dekad kehidupan awam. Beliau adalah yang pertama sebelum menjadi yang pertama itu mudah.

75. Ambiga Sreenevasan

Peguam Malaysia yang terkemuka, peguam bela hak asasi manusia, bekas presiden Majlis Peguam, dan pengerusi bersama gabungan reformasi pilihan raya Bersih yang kepimpinannya membawa ratusan ribu rakyat Malaysia ke jalan raya merentasi pelbagai demonstrasi. Beliau menerima ancaman bunuh, rumahnya disasarkan, dan berdiri teguh melalui semua itu. Beliau adalah antara rakyat Malaysia yang paling berani dalam generasinya.

76. Ras Adiba Radzi

Dilahirkan dengan tubuh yang sempurna, beliau menjadi lumpuh kekal dari pinggang ke bawah selepas kemalangan kereta pada tahun 1995 dan serangan pada tahun 2001, namun meneruskan kerjayanya sebagai salah seorang wartawan penyiaran Malaysia yang paling dikenali di TV3 dan NTV7. Beliau mengasaskan bersama OKU Sentral pada tahun 2017, menjadi penembak senapang angin Paralimpik, mencatat rekod kebangsaan dengan menolak kerusi rodanya sejauh 420 kilometer dari Johor Bahru ke Putrajaya dalam masa 13 hari, dan dilantik sebagai senator yang mewakili orang kurang upaya pada tahun 2020. Pada November 2020, beliau menjadi wanita pertama, senator pertama, atlet Paralimpik pertama, dan aktivis hak orang kurang upaya pertama yang mempengerusikan Bernama. Pada tahun 2023, beliau menerima Anugerah Wanita Berani Antarabangsa daripada Jabatan Negara Amerika Syarikat, yang disampaikan oleh Jill Biden di Rumah Putih.

77. Siti Kasim

Dilahirkan di Melaka pada tahun 1963, beliau merupakan seorang peguam litigasi dan aktivis hak asasi manusia yang menempa nama di peringkat kebangsaan melalui kerjanya dalam Jawatankuasa Hak Asasi Manusia Majlis Peguam, melawat kampung Orang Asli di Kelantan setiap bulan untuk mendokumentasikan pencabulan hak tanah serta memperjuangkan komuniti orang asal menentang kepentingan pembalakan dan perlombongan. Beliau telah meluaskan advokasinya untuk merangkumi komuniti minoriti dan terpinggir di seluruh Malaysia, memperjuangkan masyarakat Malaysia yang inklusif dan progresif dengan pengorbanan peribadi yang besar, termasuk apabila peranti letupan improvisasi diletakkan pada keretanya pada tahun 2023. Beliau bercakap dengan kelantangan yang tidak berdolak-dalik mengenai ekstremisme agama, kebebasan sivil, dan hak setiap rakyat Malaysia tanpa mengira agama, kaum, atau identiti. Beliau merupakan antara suara paling berani dalam kehidupan awam Malaysia hari ini.

78. Marina Mahathir

Aktivis sosial, penulis, dan peguam bela kesedaran HIV-AIDS serta hak wanita yang telah menghabiskan beberapa dekad mencabar masyarakat Malaysia untuk menjadi lebih belas kasihan dan lebih berperikemanusiaan daripada apa yang kadangkala dibenarkan oleh pendirian rasminya. Beliau melakukan ini semasa menjadi anak perempuan kepada salah seorang lelaki paling berkuasa dalam sejarah Malaysia, yang menjadikan kelainan pendapat tersebut lebih ketara dan lebih besar harganya. Beliau berulang kali dan secara terbuka memilih hati nurani berbanding keselesaan.

79. Zaid Ibrahim

Peguam, ahli politik, dan peguam bela reformasi yang meletak jawatan daripada Kabinet atas prinsip pada tahun 2008 apabila beliau percaya penggunaan Akta Keselamatan Dalam Negeri oleh kerajaan adalah tidak adil. Kesediaan beliau untuk mengorbankan jawatan kabinet demi prinsip adalah antara tindakan politik yang jarang berlaku dalam sejarah Malaysia. Beliau mewakili jenis kehidupan awam Malaysia yang khusus yang lebih diperlukan oleh negara ini.

80. Dato Seri Shahrizat Abdul Jalil

Bekas menteri dan pemimpin politik wanita paling menonjol dalam generasinya di Malaysia, yang advokasinya bagi hak wanita dalam gabungan pemerintah menghasilkan perubahan institusi dan rangka kerja dasar yang meningkatkan kehidupan wanita Malaysia dengan cara yang berkekalan. Beliau berkhidmat sebagai Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat dan memajukan kesaksamaan jantina dalam kekangan sistem yang tidak sentiasa direka untuknya.

Gergasi Kesusasteraan dan Intelektual

81. Hang Tuah

Wira teragung dalam kesusasteraan Melayu, seorang pahlawan legenda Kesultanan Melaka abad kelima belas yang kisahnya telah diceritakan selama lima ratus tahun. Tiada tokoh Malaysia lain yang telah menghasilkan lebih banyak kesusasteraan, drama, filem, dan perbualan budaya yang berterusan merentasi lima abad. Beliau milik setiap rakyat Malaysia tanpa mengira kaum atau agama.

82. Raja Ali Haji

Ilmuwan dan penyair Riau-Melayu abad kesembilan belas yang menulis Gurindam Dua Belas dan Tuhfat al-Nafis, karya asas tradisi kesusasteraan dan sejarah Melayu. Beliau dianggap sebagai bapa kesusasteraan Melayu moden, dan karyanya memelihara serta menyistemkan bahasa Melayu pada saat tepat gangguan kolonial mengancam untuk memecahbelahkannya.

83. Ungku Abdul Aziz

Profesor Diraja dan ahli ekonomi yang kerjanya mengenai kemiskinan dan pembangunan luar bandar mempengaruhi dasar Malaysia selama beberapa dekad. Bekas Naib Canselor Universiti Malaya dan salah seorang intelektual awam paling dihormati yang pernah dihasilkan oleh Malaysia. Beliau hidup sehingga usia sembilan puluh lapan tahun dan kekal aktif secara intelektual untuk kebanyakan hayatnya.

84. Syed Hussein Alatas

Ahli akademik dan sosiologi Malaysia yang bukunya The Myth of the Lazy Native kekal sebagai salah satu karya kritikan intelektual pascakolonial paling penting yang dihasilkan di Asia Tenggara. Beliau menggantikan stereotaip kolonial dengan analisis yang berasaskan sejarah yang mengubah cara ahli akademik Malaysia memahami sejarah mereka sendiri.

85. K.S. Maniam

Secara meluas dianggap sebagai salah seorang penulis kesusasteraan Malaysia dalam bahasa Inggeris yang paling menonjol dan berpengaruh, karya-karyanya telah diterjemahkan ke dalam beberapa bahasa dan dikaji oleh sarjana di seluruh dunia. Novelnya The Return dianggap sebagai karya klasik fiksyen Malaysia. Beliau memberikan pengalaman sastera India Malaysia ekspresi bahasa Inggeris yang paling lengkap.

86. Munshi Abdullah

Penulis dan ilmuwan Melayu abad kesembilan belas yang autobiografinya Hikayat Abdullah dianggap sebagai karya sastera prosa Melayu moden yang pertama. Beliau adalah guru kepada Sir Stamford Raffles dan salah seorang intelektual Melayu terawal yang terlibat secara kritis dengan dunia kolonial sambil mengekalkan identiti budayanya sendiri. Beliau adalah bapa prosa Melayu moden.

Penjaga Warisan

87. Benedict Sandin

Etnologi dan kurator Iban dari Sarawak yang menghabiskan hidupnya mendokumentasikan dan memelihara sejarah, tradisi lisan, dan warisan budaya Iban. Tanpa beliau, salah satu tradisi orang asal Malaysia yang paling berharga tidak akan terpelihara untuk generasi muda. Google menghormatinya pada hari lahirnya yang ke-102 pada tahun 2020. Beliau menyelamatkan sebuah perpustakaan yang tidak mampu dimuatkan oleh mana-mana bangunan.

88. Loke Wan Tho

Beliau membina empayar pawagam serantau Cathay Organisation, menerbitkan filem-filem asas pawagam Melayu, merakam gambar burung merentasi tiga benua, mempengerusikan Malayan Airways, dan mendermakan cetakan Ansel Adams dan Yousuf Karsh kepada Balai Seni Negara Malaysia. Beliau meninggal dunia pada usia empat puluh sembilan tahun dalam nahas pesawat di Taiwan dengan segala masa depannya masih terbentang luas. Salah seorang manusia paling menarik yang pernah dihasilkan oleh Asia Tenggara.

89. Endon Mahmood

Bekas Wanita Pertama Malaysia yang advokasi penuh semangatnya untuk Batik dan tekstil tradisional Malaysia mengubah persepsi global terhadap warisan fesyen Malaysia. Beliau memperjuangkan Batik Malaysia dengan komitmen peribadi yang mengangkat kraf tersebut daripada tradisi tempatan kepada kenyataan reka bentuk antarabangsa. Beliau meninggal dunia akibat kanser payudara pada tahun 2005 dan meninggalkan gerakan kebangkitan batik yang diteruskan atas namanya.

90. Chuah Thean Teng

Bapa lukisan batik Malaysia, yang mempelopori penggunaan batik sebagai medium seni halus pada tahun 1950-an ketika ia hanya dikenali sebagai kraf fabrik. Karyanya disimpan dalam koleksi di seluruh Asia, Eropah, dan Amerika. Beliau memberikan seni visual Malaysia bentuk orang asal yang paling tersendiri dan paling dikenali di peringkat antarabangsa.

Pendidik dan Perintis Kreatif

91. Tan Sri Lim Kok Wing

Pengasas Universiti Teknologi Kreatif Limkokwing, salah satu institusi pendidikan tinggi Malaysia yang paling dikenali di peringkat antarabangsa dengan kampus di seluruh Asia, Afrika, dan Eropah. Beliau membina sebuah universiti yang memandang serius pendidikan kreatif sebelum kebanyakan institusi Malaysia memahami nilai ekonomi kreativiti. Beliau meletakkan pendidikan reka bentuk Malaysia dalam peta global.

92. Dato Seri Utama Dr Rais Yatim

Penjaga budaya, ahli akademik, bekas menteri, dan salah seorang peguam bela paling petah bagi pemeliharaan dan promosi budaya Malaysia sepanjang beberapa dekad kehidupan awam. Kepimpinan institusinya di Finas, RTM, dan jentera budaya kebangsaan memastikan perbualan mengenai apa itu budaya Malaysia dan sepatutnya bagaimana ia diteruskan dengan serius dan mampan.

93. Tan Sri Abdul Khalid Ibrahim

Bekas Menteri Besar Selangor yang pentadbirannya dari 2008 hingga 2014 memberikan salah satu penambahbaikan tadbir urus paling ketara di negeri Malaysia dalam era pascakemerdekaan, termasuk pengenalan air percuma untuk penduduk Selangor dan proses belanjawan negeri paling telus dalam sejarah Malaysia. Beliau membuktikan bahawa kerajaan negeri Malaysia boleh dijalankan dengan integriti dan kecekapan secara serentak.

Perintis Kulinari

94. Chef Wan

Wan Abdul Wahab bin Kassim, personaliti kulinari paling disayangi Malaysia, membina kerjaya antarabangsa sebagai cef dan penyampai televisyen serta telah melakukan lebih banyak usaha untuk meletakkan makanan Malaysia di pentas global berbanding mana-mana institusi tunggal. Beliau membawa rendang dan roti canai ke dunia dengan kemesraan seorang lelaki yang benar-benar suka memberi makan kepada orang ramai.

95. Budaya Penjaja Pulau Pinang

Institusi ini, bukannya seorang individu, mewakili keseluruhan budaya makanan penjaja Pulau Pinang yang telah menjadi salah satu sumbangan paling penting Malaysia kepada budaya makanan global. Budaya makanan jalanan Pulau Pinang telah diiktiraf dalam senarai Warisan Budaya Tidak Ketara UNESCO dan menarik pelancong makanan dari seluruh dunia. Penjaja tanpa nama yang membina budaya ini layak mendapat tempat mereka dalam mana-mana senarai keagungan Malaysia.

Mereka yang Membuka Pintu Baharu

96. Rosli Dhobi

Dilahirkan di Sibu, Sarawak, pada tahun 1932, beliau dihukum gantung pada usia tujuh belas tahun sebelas bulan kerana membunuh Gabenor British Sarawak sebagai protes terhadap penyerahan Sarawak kepada Mahkota British. Dikebumikan dalam kubur penjara tanpa tanda selama empat puluh enam tahun sebelum diberi pengebumian negeri pada tahun 1996. Rakyat Malaysia termuda yang mati demi kebebasan negaranya.

97. Leong Mun Yee

Salah seorang penerjun wanita paling banyak menerima anugerah di Malaysia, yang bergandingan dengan Pandelela Rinong dalam acara terjun seirama di beberapa penampilan Sukan Olimpik dan Kejohanan Dunia, membentuk salah satu perkongsian sukan Malaysia paling berjaya dalam generasi mereka. Beliau mewakili kedalaman bakat sukan Malaysia yang melangkaui nama-nama utama dalam tajuk berita.

Generasi Baharu

98. Generasi Artis Global Malaysia Yuna

Generasi pemuzik, artis visual, pembuat filem, dan kreatif Malaysia yang membina kerjaya antarabangsa dari bumi Malaysia tanpa menunggu dunia datang kepada mereka. Yuna pergi ke Amerika dan menandatangani kontrak dengan label besar. Namewee membuat filem yang membuatkan pihak penubuhan tidak selesa dan penonton berfikir. Zee Avi membina pengikut global dari sebuah bilik tidur di Sarawak sebelum algoritma wujud untuk membantunya melakukannya. Mereka mewakili cita-cita kreatif yang khusus dan kental daripada generasi rakyat Malaysia yang memutuskan bahawa seni mereka berbaloi dengan perhatian dunia dan keluar untuk membuktikannya. Mereka membuka pintu yang sedang dilalui oleh generasi seterusnya.

99. Usahawan Malaysia Bawah Tiga Puluh Tahun

Setiap rakyat Malaysia yang memulakan perniagaan dalam usia dua puluhan mereka dan sedang membina sesuatu daripada tiada dalam negara yang tidak sentiasa memudahkan untuk berbuat demikian. Pembangun aplikasi penghantaran makanan di Pulau Pinang. Pengasas jenama fesyen mampan di KL. Syarikat permulaan agritech di Sabah. Pengasas EdTech yang memutuskan bahawa kanak-kanak Malaysia layak mendapat yang lebih baik daripada pilihan sedia ada. Mereka adalah generasi seterusnya dalam senarai ini. Mereka sedang membina penyertaan mereka sekarang.

100. Kaum Orang Asli

Lapan belas kumpulan Orang Asli yang diiktiraf secara rasmi yang nenek moyangnya telah berada di semenanjung ini lebih lama daripada mana-mana populasi lain, yang pengetahuannya tentang ekologi dan tanahnya tidak boleh diganti, dan yang secara konsisten dipinggirkan oleh keutamaan pembangunan setiap pentadbiran yang telah memerintah negara yang mereka berada di sini terlebih dahulu. Mereka layak berada di bahagian atas senarai ini. Mereka berada di sini sebagai peringatan bahawa keagungan dan pengiktirafan tidak sentiasa tiba bersama-sama. Mereka berhak mendapat kedua-duanya.

101. Pekerja Ladang India Malaysia dan Anak-anak Mereka

Pekerja estet Tamil yang tenaganya membina industri getah yang membiayai ekonomi kolonial dan yang anak serta cucunya telah membina kerjaya dalam setiap bidang profesional di Malaysia. Sumbangan mereka adalah berbilang generasi, kurang diberi pampasan, dan kurang diiktiraf. Mereka layak berada dalam setiap senarai orang yang membina Malaysia.

102. Pelombong Cina Lembah Kinta

Lelaki Hakka dan Kantonis yang tiba di Perak pada tahun 1870-an dan 1880-an dan membina industri perlombongan bijih timah yang mewujudkan Kota Jutawan daripada hutan dan sungai. Beribu-ribu daripada mereka, yang bernama dan tidak bernama, membina kekayaan yang diekstrak oleh sistem kolonial tetapi juga meninggalkan infrastruktur, institusi, dan komuniti yang masih mendapat manfaat daripadanya di Perak.

103. Komuniti Nelayan Melayu

Kampung nelayan di Terengganu, Kelantan, Pahang, dan Johor, yang komuniti mereka mengekalkan pengetahuan khusus tentang ekologi pantai, corak pasang surut, dan biodiversiti marin Malaysia yang tidak pernah didokumenkan sepenuhnya oleh mana-mana institusi. Mereka membina hubungan dengan laut yang mengekalkan komuniti selama berabad-abad dan layak berada dalam senarai ini.

104. Wanita yang Tidak Disenaraikan

Setiap wanita Malaysia yang sumbangannya kepada sains, seni, politik, pendidikan, dan kehidupan harian negara ini diabaikan kerana dia seorang wanita dalam era atau institusi yang tidak menghargai sumbangan itu secukupnya. Mereka berada dalam ruang kosong senarai ini. Mereka membina perkara yang tidak dapat dilihat oleh senarai ini. Mereka layak ditemui.

105. Guru-guru Malaysia

Setiap guru yang kekal di sekolah kampung tempat mereka ditempatkan, yang menanda kertas dengan lampu suluh, yang membeli alat tulis untuk pelajar yang tidak mampu, yang percaya pada kanak-kanak yang tiada sesiapa lain memberi perhatian, dan dengan kepercayaan itu mengubah arah seluruh kehidupan kanak-kanak tersebut. Mereka tidak dinamakan dan tidak diraikan dalam mana-mana rekod rasmi. Mereka adalah sebab setiap orang lain dalam senarai ini mampu menjadi apa yang mereka menjadi.

106. Pencipta Kandungan Malaysia

Generasi YouTuber, TikToker, podcaster, dan pencerita digital Malaysia yang telah membina audiens jutaan tanpa sokongan institusi, tanpa rangkaian televisyen, dan tanpa mana-mana pengawal pintu memberikan mereka kebenaran. Mereka adalah prosumer yang diramalkan oleh You Economy. Mereka sedang membina sesuatu yang generasi ibu bapa mereka tidak mempunyai rangka kerja untuk membayangkannya. Nama mereka sedang ditulis sekarang.

107. Generasi Seterusnya

Kanak-kanak Malaysia yang berumur sepuluh tahun sekarang dan belum lagi menemui apa yang luar biasa tentang diri mereka. Remaja tujuh belas tahun yang bakal membuat keputusan yang akan menjadi asas sisa hidup mereka. Anak muda dua puluh lima tahun yang sedang melihat masalah yang belum diselesaikan oleh sesiapa dan mula mengesyaki mereka mungkin orang yang mampu menyelesaikannya. Mereka sudah pun berada dalam senarai ini. Mereka cuma belum mengetahuinya lagi.

108. Rakyat Malaysia yang Tidak Dikenali

Jururawat yang merawat pesakit sepanjang pendudukan tanpa pengiktirafan atau pingat. Petani yang pengetahuan khususnya tentang tanah Lembah Kinta menyuap kem perlombongan yang membina Kota Jutawan. Mahout Orang Asli yang pengetahuannya turun-temurun menjadikan ekonomi perlombongan awal berfungsi. Penjaja tanpa nama yang makanannya menjadi warisan UNESCO. Ibu yang bekerja dua pekerjaan supaya anaknya boleh bersekolah. Bapa yang kekal bertahan. Sukarelawan yang hadir. Setiap seorang daripada mereka memperoleh tempat mereka dalam senarai ini. Setiap seorang daripada mereka adalah Malaysia.

109. Pemenang Hadiah Nobel Masa Depan

Di suatu tempat di Malaysia sekarang, di makmal di Universiti Malaya, di pusat penyelidikan di Pulau Pinang, di bilik tidur di Sabah dengan komputer riba dan masalah yang mereka tidak boleh berhenti memikirkannya, adalah rakyat Malaysia yang suatu hari nanti akan memenangi Hadiah Nobel. Rakyat Malaysia yang akan menyembuhkan sesuatu. Mencipta sesuatu. Menemui sesuatu yang mengubah cara dunia memahami dirinya sendiri. Mereka belum melakukannya lagi. Tetapi mereka ada di sini. Di bumi ini. Di negara ini. Bekerja. Senarai ini menyimpan tempat untuk mereka.

110. Anda

Jika anda membaca setiap nama dalam senarai ini dan merasai sesuatu, anda sudah pun menjadi sebahagian daripada kisah yang cuba diceritakannya. Keagungan bukan hanya pada masa lalu. Ia bukan hanya pada mereka yang terkenal. Ia adalah dalam keputusan harian untuk membina sesuatu, untuk hadir, untuk mencuba, untuk mengambil berat tentang negara ini dan orang di dalamnya. Rakyat Malaysia paling agung dalam tempoh enam puluh sembilan tahun akan datang sedang membaca ini sekarang. Mereka adalah ibu bapa yang hadir. Pelajar yang tidak berputus asa. Guru yang kekal bertahan. Usahawan yang mencuba lagi. Kanak-kanak yang bertanya mengapa. Mereka adalah anda. Mulakan hari ini. Tambahkan nama anda. Senarai ini tidak lengkap tanpanya.

Nota Penutup Senarai Ini

Seratus sepuluh nama. Tidak cukup. Senarai ini adalah peringatan.

Keagungan di Malaysia tidak pernah dimiliki oleh satu kaum, satu agama, atau satu dekad. Malaysia yang melahirkan Tunku Abdul Rahman juga melahirkan P. Ramlee. Malaysia yang melahirkan Nicol David juga melahirkan Benedict Sandin. Malaysia yang melahirkan Michelle Yeoh juga melahirkan Sybil Kathigasu. Malaysia yang melahirkan Robert Kuok juga melahirkan Lee Thiam Wah, seorang lelaki berkerusi roda yang membina empayar bernilai bilion ringgit daripada RM17,000. Malaysia yang melahirkan Datuk Ramli Ibrahim, seorang lelaki Muslim yang menguasai bentuk seni Hindu dengan begitu sempurna sehingga India memberikannya penghormatan tertinggi. Malaysia yang melahirkan Jeffrey Cheah, yang mengubah tanah terbiar perlombongan menjadi Sunway City. Malaysia yang melahirkan Ras Adiba Radzi, yang berkerusi roda empat ratus dua puluh kilometer untuk membuktikan bahawa kerusi roda bukanlah pengakhiran kisahnya. Malaysia yang melahirkan Siti Kasim, yang melawat kampung Orang Asli setiap bulan, menerima ancaman bom, dan teruskan perjuangan. Malaysia yang melahirkan Harith Iskandar, yang membuat dunia ketawa dan memenangi gelaran Orang Paling Lucu di Dunia.

Kesemua mereka. Kesemua milik kita.

Enam puluh sembilan tahun sejak Merdeka. Belum pun seumur hidup manusia sepenuhnya. Dan inilah yang telah kita hasilkan.

Bayangkan apa yang boleh dibawa oleh enam puluh sembilan tahun akan datang, jika kita mengajar setiap kanak-kanak Malaysia bahawa warisan mereka merangkumi kesemua seratus sepuluh nama ini dan segala-galanya di antara mereka.

Siapa lagi yang layak berada dalam senarai ini?

---

Kisah ini adalah sebahagian daripada Ipoh Stories. Di EdQuest International School di Ipoh, kami percaya sejarah, watak, dan pemikiran kritis paling baik dipelajari melalui kisah sebenar, termasuk kisah negara kita sendiri.

Kisah dalam siri ini dikongsi untuk tujuan maklumat dan pendidikan. Di mana akaun berbeza atau bersandarkan legenda dan sejarah lisan, kami menyatakannya. Kami menghormati semua kaum, agama dan budaya, dan kami tidak mewakili atau menyokong mana-mana parti atau pergerakan politik.